ხატულა/ავტორი
დაბადების ადგილი კვინსი, ამერიკის შეერთებული შტატები
კარლ ანდრე: ბიოგრაფია
დაბადება: ქვინსი, მასაჩუსეტსი (1935)
გარდაცვალება: 24 იანვარი, 2024, ნიუ-იორკი
მოქალაქეობა: ამერიკელი
ადრეული ცხოვრება და განათლება
კარლ ანდრე 1935 წლის 16 სექტემბერს მასაჩუსეტის ქალაქ ქვინსში დაიბადა. მისი მამა გემებისთვის საჭირო ტექნიკური სისტემების, კერძოდ, ტკბილი წყლის სანტექნიკის ოსტატი დიზაინერი იყო.
მან ქვინსის საჯარო სკოლებში სწავლა დაიწყო, მოგვიანებით კი მასჩუსეტის ანდოვერში მდებარე ფილიპსის აკადემია დაამთავრა (1ანდრე 1951-1953).
ფილიპსის აკადემიაში ყოფნისას მან მჭიდრო მეგობრობა დაამყარა ჰოლის ფრემპტონთან, რომელმაც ხელოვნების შესახებ გამართულ დისკუსიებსა და სხვა ხელოვანებთან გაცნობით საფუძვლიანად შეცვალა ანდრეს შემოქმედებითი ტრაექტორია.
1955-დან 1956 წლამდე ანდრე ჩრდილოეთ კაროლინაში აშშ-ის არმიაში მსახურობდა.
1956 წელს იგი ნიუ-იორკში გადავიდა, სადაც ფრემპტონმა კონსტანტინ ბრანკუზისა და ფრენკ სტელას გააცნო, რამაც მოგვიანებით 1958-დან 1960 წლამდე სტელასთან ერთად სტუდიის გაზიარების შესაძლებლობა შეუქმნა.
შემოქმედებითი განვითარება და მინიმალიზმი
ადრეული გავლენები: ანდრეს ადრეული ნამუშევრები, რომლებიც ხისგან იყო შესრულებული, თავდაპირველად ბრანკუზის შემოქმედებით შთაგონებული იყო. თუმცა, ფრენკ სტელასთან სივრცისა და ფორმის შესახებ გამართულმა დისკუსიებმა მისი მხატვრული მიმართულება რადიკალურად შეცვალა.
სტელასთან ერთად მუშაობის პერიოდში ანდრემ შექმნა ხისგან დამზადებული „გამოჭრილი“ სკულპტურების სერია, როგორიცაა Radial Arm Saw Cut Sculpture (1959) და Maple Spindle Exercise (1959). სტელამ მაშინ ისტორიული ფრაზით აღნიშნა, რომ ამ ნამუშევრებიდან ამოღებული ნაწილებიც თავისთავად სკულპტურა იყო.
ფიზიკური შრომის გამოცდილება: 1960-დან 1964 წლამდე ანდრე პენსილვანიის რკინიგზაზე მუშაობდა, რაც მას მძიმე ფიზიკური შრომისა და რკინიგზის მკაცრად упорядоченный (ორგანიზებული) ბუნების შეცნობის საშუალებას აძლევდა. ამ გამოცდილებამ, რკინიგზაზე მუშაობის დისციპლინამ და შრომის პროცესმა, მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა მის შემდგომ სკულპტურებსა და პირად სტილზე, რაც ხშირად მის სამუშაო ტანსაცმელში (ოვერალებში) ვლინდებოდა.
პოეზია და წერა: 1960-დან 1965 წლამდე პერიოდში ანდრე ძირითადად წერის პროცესზე იყო ფოკუსირებული, რის შედეგადაც შეიქმნა 12 დიალოგი (გამო contentLength 1980) — ჰოლის ფრანპტონთან ერთად შექმნილი პოეტური და ესეისტური ნაშრომი.
მინიმალისტის აღმოჩენა: 1965 წელს მან პირველი საჯარო გამოფენა Tibor de Nagy Gallery-ში გამართა. ანდრეს შემოქმედება მინიმალიზმთან დაუკავშირდა, რასაც ახასიათებდა ინდუსტრიული მასალების, გეომეტრიული ფორმებისა და სივრცულ ურთიერთობებზე აქცენტირება. მისი საკამათო ნამუშევარი „Lever“ (ბერკეტი) შეყვანილ იქნა 1966 წლის ისტორიულ გამოფენაში Primary Structures ებრაულ მუზეუმში.
მთავარი ნამუშევრები და სკანდალები
აღიარებული სკულპტურები: ანდრე ცნობილია ისეთ ნამუშევრებში, როგორებიცაა 144 Lead Square (1969), Twenty-Fifth Steel Cardinal (1974), Stone Field Sculpture (1977) და Lament for the Children (1976).
„ღილამبرებიანი სკანდალი“: 1972 წელს ბრიტანულ ტეიტის გალერეას შეიძინა Equivalent VIII, რომელიც აგარაკის აგურებისგან შედგებოდა. ეს ნამუშევარი 197רום წელს დიდ სკანდალს იწვევდა, როდესაც მას ლურჯი საკვები საღებავით დააზიანეს, რამაც თანამედროვე ხელოვნებისა და მისი ხელმისაწვდომობის შესახებ ფართო საზოგადოებრივი დებატები წარმოშვა.
გამოფენები: ანდრეს შემოქმედებას წარმოადგენდნენ ისეთი გალერეები, როგორებიცაა Paula Cooper Gallery (ნიუ-იორკი), Konrad Fischer Galerie (დუსელდორფი და ბერლინი), Sadie Coles HQ (ლონდონი) და Yvon Lambert Gallery (პარიზი).
პირადი ცხოვრება და მემკვიდრეობა
ურთიერთობა ანა მენდიეტასთან: ანდრე ხელოვანს, ანა მენდიეტას, 1979 წელს შეხვდა. ისინი 1985 წელს დაქორწინდნენ, თუმცა მათი ურთიერთობა ტრაგიკულად დასრულდა, როდესაც მენდიეტა ანდრეს აპარტამენტის აივნიდან ვარდნის შედეგად გარდაიცვალა.
სასამართლო პროცესი: ანდრეს ბრალი წაუყენეს მენდიეტას სიკვდილთან დაკავშირებით, თუმცა 1988 წელს სასამართლომ იგი გამართლა, რამაც ხელოვნების სამყაროში დიდი აურეზნებული რეაქცია გამოიწვია.
კრიტიკული შეფასება: კარლ ანდრეს შემოქმედებითი ევოლუცია დოკუმენტირებულია წიგნში About Carl Andre: Critical Texts Since 1965, რომელიც აგროვებს ისეთ გავლენიან კრიტიკოსთა ესეებს, როგორებიცაა კლემენტ გრინბერგი, დონალდ კუსპიტი და ლუსი ლიპარდი.
გარდაცვალება: კარლ ანდრე 20な4 წლის 24 იანვარს, ნიუ-იორკში, 88 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
