ფრანკ აუერბახი: სქელი ემოციებით დაწერილი ცხოვრება
1931 წელს ბერლინში დაბადებული ფრანკ აუერბახის ცხოვრებაზე ღრმა გავლენა მოახდინა მე-20 საუკუნის დასაწყისის ქარცუნდებმა. მისმა ებრაულმა წარმომავლობამ და ნაცისტური გერმანიის მზარდმა საფრთხემ ოჯახი ბავშვობის პერიოდში ინგლისში გაქცევა აიძულა, რთული გამოცდილება კი, რომელმაც მისი მხატვრული ხედვა წარუვალად შეცვალა. კენტში, პროგრესულ boarding სკოლაში – ბანს ქორტში (Bunce Court), რომელიც ინტელექტუალიზმით იყო გაჯერებული – გაზრდილმა აუერბახმა სიმშვიდისეული ინტენსივობით და დისლოკაციის ტკივილით დაწკინებული სენსიტიურობით გამოირჩეოდა. ამ ფორმირების პერიოდმა საფუძველი ჩაუყარა კარიერას, რომელიც მიძღვნილებული იყო ადამიანური ემოციების სიღრმეების კვლევას ინტენსიურად ფენოვან და ღრმად პერსონალურ ტილოებზე.
აუერბახის შემოქმედებითი მოგზაურობა ლონდონის სენტ მარტინის სახელობის სახელოვნებო სკოლაში დაიწყო, სადაც მან დევიდ ბომბერგის მენტორობა ჰპოვა – ეს იყო გადამწყვეტი ფიგურა, რომელმაც მას საკუთარი, გამორჩეული სტილის ჩამოყალიბებაში შეუწყო ხელი. მოგვიანებით იგი ৰეტ ალ კოლეჯში სწავლობდა, თუმცა სწორედ ამ წლებში დაამყარა მჭიდრო კავშირები თანაიხელოვებებთან, როგორიცაა ლეონ კოსოფს, რამაც შექმნა ურთიერთპატივისცემაზე და საერთო მხატვრულ ინტერესებზე დაფუძნებული ბმა. ეს მეგობრობები მთელი მისი კარიერის განმავლობაში ფასდაუდებელი აღმოჩნდა, რადგან მას მხარდაჭერისა და ინტელექტუალური სტიმულაციის წყაროდ იქცა.
აუერბახის ნამუშევრები მყისიერად ამოსაცნობია თავისი გამორჩეული ტექნიკით – საპალიტრო დანაით დატანებული საღებავის სქელი, იმპასტო ფენებით, რაც ქმნის ზედაპირებს, რომლებიც თითქოს ენერგიით ფეთქავენ. იგი იშვიათად იყენებდა ფუნჯებს და ამჯობინებდა პიგმენტის პირდაპირ დატანას, ტექსტურებისა და ფერების ისეთ დაგროვებას, რომელიც ქანდაკებამდელობასთან ახლოს დგას. მისი სუბიექტები ძირითადად მისი უშუალო გარემოდან მოდის: მისი მეუღლის, ჯულია, ჯულიეტ იარდლი მილსისა (J.Y.M.) და სტელა ვესტის ('E.O.W.') პორტრეტები – ყველა მათგანი მოდელი იყო, რომლებმაც მისი ცხოვრებისა და შემოქმედების ცენტრალური ფიგურები გახდნენ. ეს არ იყო იდეალიზებული რეპრეზენტაცია; პირიქით, აუერბახი ცდილობდა ამ ადამიანთა არსის – მათი მოწყვლადობის, მშვიდი ძალისა და შინაგანი სამყაროს – დაჭერას პირველქმნილი და დაუფარავი მიდგომით.
მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველად მისი შემოქმედება კრიტიკის ქცევად ეწეოდა იმის გამო, რაც ზოგიერთს ზედმეტად მარტივ ან თუნდაც „ქანდაკებამდელ“ თვისებად perceivდა, აუერთბახის ნამუშევრებმა თანდათან მოიპოვა აღიარება. კრიტიკოსები, როგორიცაა დევიდ სილვესტერი, მხარს უჭერდნენ მის უნიკალურ ხედვას და ამტკიცებდნენ, რომ მიუხედავად საღებავის აშკარა დაგროვებისა, მისი გამოსახულებები ღრმად „სამღებავო“ იყო და გადმოსცემდა ფსიქოლოგიურ სიღრმეს, რომელიც ტრადიციულ პორტრეტულობაში იშვიათად გვხვდება. ტერნერის მსგავსი მხატვრების გავლენა, რომელთა სინათლისა და ატმოსფეროს გამოყენებაც აუერბახს ძალიან მოსწონდა, აშკარაა იმ გზაში, რომლითაც იგი ეჭიდება წარმავალ მომენტებს და ტილოებს თითქმის ლუმინესცენტულ ხარისხს სძენს.
ლონდონის სკოლა და ემოციური ინტენსივობა
აუერბახის შემოქმედება მიეკუთვნება ჯგუფს, რომელსაც ხშირად „ლონდონის სკოლას“ უწოდებენ – ეს იყო ხელოვანთა კოლექტივი, რომელიც ძირითადად ომისშემდგომ ბრიტანეთში მოღვაწეობდა და შეიმუშავებდა გამორჩეულ, ემოციურად დატვირთულ სტილს. ეს მოძრაობა, რომლის ცენტრშიც იყვნენ კოსოფსი, ფრანცის ბეკონი და ჯორჯ დაიერი, უარყოფდა აკადემიური ფერწერის ფორმალურ კონვენციებს და იღებდა რეპრეტიკის უფრო პირდაპირ და სუბიექტურ მიდგომას. აუერბახის ტილოები განსაკუთრებით აღსანიშნავია თავისი ინტენსიური ემოციურობით – მოწყვლადობის, მარტოობისა და მშვიდი ჭვრეტის შეგრძნებით, რაც ღრმად ეხმიანება მაყურებელს.
მისი ადრეული ნამუშევრები, რომლებზეც გავლენას ახდენდა ბომბერგის აქცენტი ტონალურ ღირებულებებსა და გამარტივებულ ფორმებზე, თანდათან ევოლუციას განიცდა მდიდარად ტექსტურირებულ ზედაპირებად და ექსპრესიულ ფუნჯის დარტყმებად, რაც მისი საფირმო ნიშანი გახდა. იგი შეგნებულად არიდებდა თავს ზუსტ დეტალებს და პრიორიტეტს ანიჭებდა გრძნობის გადაცემას ფერისა და ტექსტურის მეშვეობით. მუქი, მკვდარი ტონების – ყავისფერი, ნაცრისფერი და ლურჯი – გამოყენება ქმნის ინტიმურობისა და მელანქოლიის განცდას, ხოლო უფრო ნათელი ფერების ელვარება იმედის ან გამოცხადების მომენტებზე მიგვანიშნებს.
მისი მოდელების – იულიას, J.Y.M.-ისა და სტელას – განმეორებადი ყოფიერება გადამწყვეტია აუერბახის შემოდაგებულობის გასაგებად. ეს ურთიერთობები არ იყო მხოლოდ მხატვრული თანამშრომლობა; ისინი წარმოადგენდნენ ღრმა პერსონალურ კავშირებს, რომლებიც ემოციური საზრდოსა და ურთიერთმხარდაჭერის წყაროს წარმოადგენდნენ. ეს ტილოები, არსებითად, არის ინტიმური პორტრეტები – ფანჯრები ამ ადამიანთა ცხოვრებისა და შინაგანი სამყაროსკენ.
ტექნიკა და მასალები: დაგროვების პროცესი
აუერბახის ტექნიკა, ალბათ, ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც მისი თემატიკა. იგი იშვიათად იყენებდა ფუნჯებს და ამჯობინებდა საღებავის პირდაპირ დატანას ტილოზე საპალიტრო დანით ან სხვა ინსტრუმენტებით. ეს მეთოდი საშუალებდა მას დაეგროვებინა პიგმენტის ფენები ისე, რომ შეექმნა საოცრად ტაქტილური და სამგანზომილებიანი ზედაპირი. სქელი იმპასტო – საღებავის ამოსწეული ქედები – არა მხოლოდ ვიზუალურ ინტერესს მატებს ნამუშევარს, არამედ ქმნის უშუალოობის შეგრძნებას, თითქოს ტილო ჯერ კიდევ შექმნის პროცესშია.
მისი მუშაობა მიმდინარეობდა პირდაპირ რეალობიდან; იგი ხშირად აკეთებდა ესკიზებს ადგილზე, სანამ სტუდიაში დაბრუნდებოდა ტილოს დასასახად. მისი პროცესი დახასიათებული იყო ფენების შეგნებული და შრომისმოყვარე დაგროვებით – ფერის, ტექსტურისა და ფორმის თანდათანობითი აგებით. ეს ნელი, მეთოდური მიდგომა ასახავს აუერბახის ღრმა ჩართულობას საკუთარ თემებში და მის სურვილს, დაიჭიროს მათი არსი შეურყეველი ინტენსივობით.
მასალების არჩევანი ასევე მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა მის შემოქმედებაში. იგი ამჯობინებდა ზეთს მისი მდიდარი ფერებისა და პიგმენტის სქელი ფენების შენარჩუნების უნარის გამო. იგი ხშირად თავად ამზადებდა პიგმენტებს, ექსპერიმენტებს ატარებდა სხვადასხვა კომბინაციებზე სასურველი ეფექტის მისაღწევად. საღებავის ფიზიკურობა – მისი წონა, ტექსტურა და რეაგირება – მისი მხატვრული პროცესის განუყოფელი ნაწილი იყო.
მემკვიდრეობა და აღიარება
მიუხედავად საწყისი სკეპტიციზმისა, ფრანკ აუერბახის შემოქმედებამ მე-20 საუკუნის দ্বিতীয় ნახევარში ფართო აღიარება მოიპოვა. მან წარstოდგინდა რამდენიმე სოლო გამოფენა პრესტიჟულ გალერეებში, როგორიცაა Beaux-Arts და Marlborough, ხოლო მისი ნამუშევრები შევიდა ისეთ მსხვილ ჯგუფურ გამოფენებში, როგორიცაა ვენეციის ბიენალე 1986 წელს. მისმა რეტროსპექტივამ ჰეივარდ გალერეაში (Hayward Gallery) 1გ 1978 წელს განამტკიცა მისი ადგილი, როგორც ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ომისშემდგომი ბრიტანელი ფერისტი.
აუერბახის გავლენა სცდება მის პირად შემოქმედებას. მან შთაგონება მისცა ხელოვანთა თაობას, რომლებსაც მისი პირველქმნილი ემოციურობა და არაორდინალური ტექნიკა მიიჯნავდათ. მისი ნამუშევრები კვლავაც სწავლდება და აღფრთოვანებას იწვევს მათი სიმართლისეული, მოწყვლადობისა და ადამიანური კავშირის ღრმა შეგრძნების გამო. ფრანკ აუერბახი 1979 წელს გარდაიცვალა, დატოვა შემოქმედება, რომელიც რჩება როგორც ინტენსიურად პერსონალურად, ისე უნივერსალურად რეზონანსულად.
მისი ტილოები ინახება მსოფლიოს წამყვან კოლექციებში, მათ შორის Tate Collection-სა და ბრიტანეთის მუზეუმში, რაც უზრუნველყოფს, რომ მისი უნიკალური ხედვა მომავალი თაობებისთვისაც ღირებული დარჩეს.
