ოსიპ ზადკინი: სიცოცხლე, რომელიც რუსულ ფესვებსა და ფრანგულ მოდერნიზმს აერთიანებს
ოსიპ ზადკინი (1890-1967), რომელიც ბელარუსის ვიტესკში, იოსელ არონოვიჩ ტსადკინის სახელით დაიბადა, მე-20 საუკუნის ხელოვნების საკვანთი ფიგურა იყო. იგი ყველასთვის, პირველ რიგში, ქანდაკეთების ოსტატად არის ცნობილი, თუმცა მისი ნიჭი მხატვრობასა და ლითოგრაფიაშიც სრულფასოვნად ვლინდებოდა. მისი შემოქმედებითი გზა კონტინენტებსა და მოდერნისტულ მიმდევრობებს მოიცავდა, რაც იმ ტურბულენტულ ეპოქას ასახავდა, რომელშიც ცხოვრობდა. ებრაულ ოჯახში დაბადებული ხელოვანი — მამრობითი მხრიდან ებრაული წარმოშობის, ხოლო დედის მხრიდან შოტლანდიური ფესვებით — ბავშვობაში რუსეთის იმპერიის მრავალფეროვან კულტურულ გავლენებსა და დიდ ოჯახში (ხუთი_,დაბადებული_,და_) გაიზარდა.
ადრეული წლები და შემოქმედებითი განვითარება
ზადკინის ფორმალური სახელოსნოები ლონდონში დაიწყო, თუმცა 1910 წელს იგი პარიზში დასახლდა — ქალაქში, რომელიც მისი ცხოვრებისეული სახლი გახდა. მიუხედავად იმისა, რომ მან მცირე დროით სწავლა École des Beaux-Arts-ში გაიარა, მისი გული სწრაფად მიეჯတာდა უფრო ავანგარდულ წრეებს. მნიშვნელოვანი პერიოდი მას „La Ruche“-ში გაატარა, რომელიც ხელოვანთა კოoperატივი იყო და ექსპერიმენტებისა თუ თანამშრომლობისთვის არსებული სივრცე. თავდაპირველად, 1914-დან 1925 წლამდე, ზადკინი კუბიზმის პრინციპებს ეფუძნებოდა, რაც მის ადრეულ ნამუშევრებში მკაფიოდ იგრძნობოდა. თუმცა, მალევე დაიწყო საკუთარი, გამორჩეული სტილის ძიება, სადაც აფრიკული და ბერძნული ხელოვნების შთაგონებას ეძებდა — ეს იყო გარდატეხა, რომელმაც იგი წმინდა გეომეტრიული აბსტრაქციის ჩარჩოებიდან გაგვათავისუფლა.
- ადრეული გავლენები: რუსული ფოლკლორი, ევროპული მოდერნიზმი, აფრიკული ქანდაკება და ბერძნული ანტიკურობა <დაბადებული_,და_)
- მთავარი პერიოდი: კუბისტული ფაზა (1914-1925) – რომელიც ხასიათდება ფრაგმენტირებული ფორმებითა და მრავალმხრივი პერსპექტივით
- ფრანგული მოქალაქეობა: მოპოვებული 1921 წელს, რამაც მისი საფუძვლიანად დაამკვიდრა კავშირი საფრანგეთთან
მთავარი ნამუშევრები და მხატვრული თემები
ზადკინის შემოქმედება ადამიანური ემოციების, დანაკარგისა და გამძლეობის ღრმა კვლევაა. მისი ქანდაკებები ხშირად ერთდროულად გადმოსცემს მოწყვლადობისა და სიმტკიცის შეგრძნებას. მიუხედავად იმისა, რომ იგი სხვადასხვა მასალასთან ექსპერიმენტებს ატარებდა, ბრინჯაუ მისი გვიანი პერიოდის სიმბოლურ მედიუმად იქცა.
- დანგრეული ქალაქი (1951-1953): შესაძლოა, ზადკინის ყველაზე ცნობილ ნამუშევრად შეფასდეს; ეს ძლიერი ქანდაკება როტერდამის ტრაგედიის მემორიალია მეორე მსოფლიო ომის დროს. იგი ასახავს მარტოსულ ფიგურას, რომელიც კონფლიქტისა და დანაკარგისგან დაუცველ, გამჭვირვალე ადამიანობას სიმბოლიზებს.
- ვენერა (1920): მისი ადრეული სტილის მნიშვნელოვანი ნიმუშია, რომელიც კლასიკური გავლენებისა და მოდერნისტული აბსტრაქციის შერწყმას წარმოაჩენს.
- პორტრეტები: ზადკინემ მთელი კარიერის განმავლობაში შექმნა მრავალი პორტრეტი, მათ შორის ამერიკელი მხატვრის, ქაროლ ჯანვეის ნამუშევრები, როდესაც იგი მეორე მსოფლიო ომის დროს ნიუ-იორკში იმყოფებოდა. ეს ნამუშევრები მის უნარს ადასტურებს, რომ ინდივიდუალური ხასიათი და ემოცია ქანდაკებაში გადაიტანოს.
ომის გამოცდილება და შემდგომი წლები
ზადკინის ცხოვრებაზე ორივე მსოფლიო ომმა ღრმა კვალი დატოვა. პირველ მსოფლიო ომში იგი საფრანგეთის არმიაში სანიტრის როლს ასრულებდა და პირადად განიცდა საბრძოლო მოქმედებების საშინელებათა. მეორე მსოფლიო ომის დროს კი, 1942-დან 1945 წლამდე, იგი ამერიკის შეერთებულ შტატებში ეძებდა თავშესაფარს. ამ პერიოდმა წარმოშვა პორტრეტების სერია და კიდევ უფრო დახვეწა მისი მხატვრული ხედვა. ომის შემდეგ ზადკინი საფრანგეთში დაბრუნდა და განაგრძო მნიშვნელოვანი ნამუშევრების შექმნა, მათ შორის ზემოხსენებული დანგრეული ქალაქი. მან ასევე დაჰყო დრო ლეს-არკში, სადაც ადგილობრივი ეკლესიისთვის ქრისტეს ჯვარცმის მონუმენტური ქანდაკება და პიეტა მოკვეთა.
მემკვიდრეობა და ისტორიული მნიშვნელობა
ოსიპ ზადკინის წვლილი თანამედროვე ქანდაკებაში უდავოა. მისმა უნარმა, შეეჯამებინა მრავალფეროვანი გავლენები — კუბიზმი, აფრიკული ხელოვნება და ბერძნული ანტიკურობა — ერთად და შეექმნა უნიკალური, პერსონალური სტილი, მან იგი მე-20 საუკუნის ხელოვნების უმნიშვნელოვანეს ფიგურად აქცია. მისი შემოქმედება სცილდება მხოლოდ ფორმალურ საკითხებს და ეხება ადამიანური ტანჯვისა და ადამიანობის მარადიული სულის თემებს. პარიზში მდებარე ზადკინის მუზეუმი, რომელიც მის ყოფილ სახლსა და სტუდიასთან არის განთავსებული, ასევე ლეს-არკში არსებული მუზეუმი, ინახავს და წარმოაჩენს მის ვრცელ შემოქმედებას, რაც უზრუნველყოფს მისი მემკვიდრეობის შთაგონებად დარჩენას მომავალი თაობებისთვის. ჰენრი მილერთან მეგობრობამაც, რომელმაც იგი „ტროპიკული კიბორგის“ (Tropic of Cancer) წიგნში „ბოროვსკის“ სახელით უკვდავყო, კიდევ უფრო განამტკიცა მისი ადგილი იმ ეპოქის კულტურულ ლანდშაფტში.
