ჯონ ფრედერიკ კენსეტი

სიცოცხლის გზა და ლანდშაფტებისადმი მიძღვნილი ცხოვრება

ჯონ ფრედერიკ კენსეტი, ამერიკელი მხატვარი და გრავერორი, დაიბადა 1816 წლის 22 მარტს კონექტიკუტის შტატის ჩეშირში. ჰუდზონის სკოლის მეორე თაობის წარმომადგენლად, კენსეტის გამორჩეული ნამუშევები ხასიათდება სიმშვიდე და სიცხადით, რაც ბუნების ტრანსცენდენტალურ ასპექტებს აღნიშნავს. ადრეულმა ცხოვრების წლებმა და სწავლობამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა მის შემოქმედებაში. კენსეტიმ ჩეშირ აკადემიაში სიარული დაიწყო, შემდეგ კი მამის, თომას კენსეტის ხელოსნობაში ჩაერთო გრავერობით. 1838 წლამდე ნიუ-ჰევენში მუშაობდა, სანამ ნიუ-იორკში გადავიდოდა ბანკნოტების გრავურაზე სამუშაოდ. 1840 წელს კენსეტიმ ევროპა მოილოცა და ხატვის შესწავლა დაიწყო ბენჯამინ ჩემპნის გვერდით, რაც მის ნიჭის გა refinementებაში გადამწყვეტი ფაქტორი გახდა.

სტუდიის დაარსება და ლუმინიზმის სტილი

ნიუ-იორკში სტუდიის დაარსების შემდეგ, კენსეტიმ აქტიურად მოგზაურობა დაიწყო ჩრდილო-აღმოსავლეთითა და კოლორადოს მთებში, რათა ამ ლანდშაფტების არსი გადმოეტანა. მისმა სტილმა ტრადიციული ჰუდზონის სკოლიდან უფრო გა refinementებული ლუმინიზმის მიმართულება აიღო, რაც არაწგნებულ ფუნჯით ხატვის უნარით გამოირჩევა და ატმოსფერული განათების თვისებებს წარმოადგენდა. 1851 წელს შექმნილი „მთა ვაშინგტონი კონვეის ხეობიდან“ (Mount Washington from the Valley of Conway) ამერიკის ხელოვნების კავშირმა შეიძინა და 13 000 გამოწერილს შორის გაავრცელა. „იტონის ყელი, ლონგ-აილენდი“ (Eaton's Neck, Long Island), რომელიც არის კენსეტის ლუმინიზმის სტილის ნათელი მაგალითი, დღეს ნიუ-იორკის მეტროპოლიტენის მუზეუმში ინახება.

მემკვიდრეობა და მნიშვნელოვანი წვლილი

კენსეტი იყო მეტროპოლიტენის მუზეუმის დამფუძნებელი და ეროვნული დიზაინის აკადემიის სრული წევრი. მისი ნამუშევები, რომლებიც სიცოცხლის განმავლობაში ფართოდ აღიარებულ იქნა, დღესაც გავლენას ახდენს ლანდშაფტურ ხატვაზე. კენსეტის შემოქმედებაში განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს მისმა მწვერვალებმა, რომლებიც არა მხოლოდ მხატვრული ღირებულებით, არამედ ისტორიულ კონტექსტითაც არის გამორჩეული. ძირითადი ნამუშევები:

• „მზის ჩასვლა“ (Sunset Sky) (დაახლოებით 1870), მეტროპოლიტენის მუზეუმი, ნიუ-იორკი
• „სამი მილიანი бухта“ (Three Mile Harbor) (დაახლოებით 1860), ललित कला музей, ტალაჰასი

მთავარი მოქმედი პირები

კენსეტის შემოქმედებაში დიდი გავლენა ჰქონდა თომას კოლესა და ბენჯამინ ჩემპნის. თომას კოლი, ჰუდზონის სკოლის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, კენსეტისთვის შთააგონების წყარო იყო ბუნებისადმი სიყვარულისა და ამერიკული ლანდშაფტის რომანტიკული ხედვის მხრივ. ბენჯამინ ჩემპნი კი ევროპაში მოგზაურობისას მნიშვნელოვანი თანამოსაუბარი იყო, რომელმაც კენსეტის ხატვის უნარებს გა refinementებაში დიდი როლი ითამაშა. ამ მხატვრებთან ურთიერთობამ კენსეტის შემოქმედებას ახალი სიღრმე და მიმართულება შესძინა.