პოლ ჯექსონ პოლოკი: რევოლუციონერი ფერწერაში
ჯექსონ პოლოკი, რომელიც 1912 წლის 28 იანვარს, ქოდიში, უაიომინგში დაიბადა, იყო ამერიკელი ფატორი, რომლის რადიკალურმა მიდგომამ ხელოვნებისადმი წარუვალად შეცვალა მე-20 საუკუნის ფერწერის ლანდშაფტი. მისი ცხოვრება, რომელიც აღბეჭდილი იყო როგორც მხატვრული ბრწყინვალებით, ისე პირადი ბრძოლებით, დასრულდა შემოქმედებითი მემკვიდრეობით, რომელიც დღესაც ატყვევებს და გამოწვევას უსვამს მაყურებელს. იგი რჩება აბსტრაქტული ექსპრესიონიზმის ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ფიგურად — მოძრაობისა, რომლის განსაზღვრაშიც მან დიდი როლი ითამაშა თავისი ინოვაციური „დაწვეთების“ ტექნიკითა და ტრადიციული სახელოვნებო კონვენციებისადმი ღრმა უგულებელყოფით.
პოლოკის ადრეული წლები მუდმივი გადაადგილებით იყო შემოღებული, რაც მისი მამის, სამთავრობო გამომთვლელის, საქმიანობას უკავშირდებოდა. უაიომინგში, არიზონასა და კალიფორნიაში გაზრდამ მასში აღძრა restless სული და ამერიკული დასავლეთის სიუ 넓ობის შეფასების უნარი. იგი ლოკოს მანუალური არტსის სახელენა სკოლაში ჩაიწერა, თუმცა დისრუპტიული ქცევის გამო expelled გახდა — ეს იყო პერიოდი, რომელმაც ჩამოაყალიბა ამბოხებული დამოკიდებულება დამკვიდრებული ნორმების მიმართ. მისი ფორმალური სახელოვნებო განათლება ნიუ-იორკში, Art Students League-ში დაიწყო, სადაც თომას ჰარტ ბენტონის მეთოდებს სწავლობდა და მისი მენტორის დინამიკურ ფუნჯის დარტყმებსა და ამერიკულ თემებზე ინტერესს ითვისებდა — თუმცა პოლოკმა სწრაფად გადალახა ბენტის უფრო რეპრეზენტაციული სტილი.
პოლოკის შემოქმედებითი განვითარების გარდამტეხი მომენტი 1936 წელს, მექსიკელი მურალისტის, დავიდ ალფარო სიკეიროს ვორქშოფში მოხდა. ამ გამოცდილებამ მას გააცნო თხევადი საღებავების გამოყენება, რაც იმ დროისთვის რევოლუციური კონცეფცია იყო. მან დაიწყო ექსპერიმენტები ფერწერის დაწვეთებით იატაკზე გაშლილ ტილოებზე — ტექნიკამ, რომელიც მისი საფირმო სტილი გახდა. სურrealიზმის, იუნგის ფსიქოლოგიისა და მზარდი აბსტრაქტული ექსპრესიონიზმის გავლენით, პოლოკმა შეიმუშავა ღრმად პერსონალური და ინტუიციური მიდგომა, სადაც პროცესს უფრო მეტი მნიშვნელობა ენიჭებოდა, ვიდრე საბოლოო პროდუქტს. მისი შემოქმედება ამ პერიოდში, რომელსაც ხშირად „სპრინგსის პერიოდს“ უწოდებენ, ასახავს ფერის, ტექსტურისა და ჟესტის ინტენსიურ კვლევას.
დაწვეთის ტექნიკა და ექშენ პეინტინგი
პოლოკის ყველაზე გამორჩეული წვლილი ხელოვნებაში, নিঃসন্দেহে, მისი „დაწვეთის“ ტექნიკა იყო, რომელიც მან რამდენიმე წლის განმავლობაში დახვეწა. ფუნჯების ან ტრადიციული ინსტრუმენტების ნაცვლად, იგი იყენებდა 막 sticks, ს syringe-ებს და საკუთარ ხელებსაც კი, რათა საღებავი ტილოზე ესროლოს, დაასხიროს ან დააწვეთოს. ეს პროცესი, რომელიც ხშირად ხდებოდა ლონგ აილენდზე, სპრინგსში მდებარე მისი სტუდიის იატაკზე — მეუღლესთან, ლი კრასნერთან ერთად — იწვევდა ვრცელ კომპოზიციებს, რომლებიც სავსე იყო ფერისა და ტესტურის ფენებით. მან თავის მიდგომას აღწერა როგორც „ავტომატურს“, რაც ქვეცნობიერს საშუალებას აძლევდა, წარმართულიყო მისი მოძრაობები და შექმნა სპონტანურობისა და უშუალობის განცდა.
ეს ტექნიკა ხშირად კლასიფიცირდება როგორც „ექშენ პეინტინგი“ (action painting), რაც ასახავს პოლოკის რწმენას, რომ თავად ფერწერის აქტი ისეთივე მნიშვნელოვანი იყო, როგორც დასრულებული ნამუშევარი. მისი ტილოები არ არის სტატიკური გამოსახულებები, არამედ მოძრაობის, ენერგიისა და პროცესის დინამიკური ჩანაწერებია. „All-over“ კომპოზიცია — მთელი ტილოს საღებავით დაფარვა — კიდევ უფრო აძლიერებდა შთთაბეჭდილებას სრული შთთბერვისა და მონაწილეობის შესახებ. კრიტიკოსები თავდაპირველად სკეპტიციზმით მოეკიდნენ მის არაორდინალურ მეთოდებს, ეჭვქვეშ აყენებდნენ შემთხვევითი ლაქებისა და წვეთების მხატვრულ ღირებულებას. თუმცა, აბსთრაქტული ექსპრესიონიზმის მოძრაობის ძალადობის ზრდასთან ერთად, პოლოკის ნამუშევრები სულ უფრო მეტად აღიარეს მათი ინოვაციური მიდგომისა და ემოციური ინტენსივობის გამო.
მთავარი ნამუშევრები და აღიარება
პოლოკის კარიერამ შექმნა გასაოცარი შემოქმედება მისი შედარებით მოკლე სიცოცხლის მანძილზე. მისი ყველაზე აღიარებული ტილოებია: Number 1, 1948 (ხშირად ცნობილი როგორც „ლავენდერული ბურუსი“), Blue Poles (1952), Mural (1956) და Convergence (1952). Blue Poles, დინამიკური ტილო ლურჯი და მწვანე ტალღებით, მისი ერთ-ერთი ყველაზე საკულტო ნამუშევარი გახდა და ცნობილია ლონდონის ტეიტის გალერეაში გამოს выставვის გამო.
მიუხედავად ალკოჰოლიზმთან და მერყევი პიროვნების ბრძოლისა, პოლოკმა სიცოცხლეში მნიშვნელოვანი აღიარება მოიპოვა. ალფრედ ჰ. ბარი უმငယ်ემ, მოდერნ არტის მუზეუმის (MoMA) დირექტორმა, გადამწყვეტი როლი ითამაშა მისი შემოქმედების პოპულარიზაციაში. 1956 წლის რეტროსპექტიული გამოფენა მოიტანა მას ფართომცობელი აღიარება და დაამკვიდრა იგი, როგორც ამერიკული ხელოვნების წამყვანი ფიგურა. მისი მემკვიდრეობა კიდევ უფრო განამტკიცა ლი კრასნერმა, რომელმაც სიკვდილის შემდეგ დაუღალავად იბრძოლა მისი შემოქმედებისთვის.
მემკვიდრეობა და გავლენა
ჯექსონ პოლოკი ტრაგიკულად გარდაიცვალა 1956 წლის 11 აგვისტოს ავარიის შედეგად — მოვლენამ, რომელმაც ხაზი გაუსვა მისი ცხოვრებისა და კარიერის არასტაბილურობას. თუმცა, მისმა ნაადრევმა სიკვდილმა არ შეამცირა მისი შემოქმედების გავლენა. პოლოკის ინოვაციურმა ტექნიკებმა და რადიკალურმა მიდგომამ ღრმად მოახდინა გავლენა ხელოვანთა თაობებზე, განსაზღვრა აბსტრაქტული ექსპრესიონიზმის გზა და საფუძველი ჩაუყარა შემდგომ მოძრაობებს, როგორიცაა პოპ-არტი და მინიმალიზმი.
დღეს ჯექსონ პოლოკის ტილოები მსოფლიოს უმრავლეს დიდი მუზეუმშია წარმოდგენილი და მისი მემკვიდრეობა კვლავაც შთაგონების წყაროა ხელოვანებისა და ხელოვნების მოყვარულთათვის. მისი მზაობა, გამოწვევა ესროლოს ტრადიციულ ნორმებს, მიიღოს სპონტანურობა და შეისწავლოს ადამიანური ემოციის სიღრმეები, რჩება მისი გენიალურობისა და ხელოვნების ისტორიაზე წარუვალი გავლენის დასტურად.
