Pieter De Grebber

Pieter Fransz de Grebber was een vooraanstaand schilder uit de Nederlandse Gouden Eeuw.
De Grebber werd geboren in Haarlem als oudste zoon van Frans Pietersz de Grebber (1573–1643), een schilder en borduurder uit Haarlem, en was de broer van de schilders Maria en Albert. Zijn artistieke fundament legde hij bij zijn vader en onder de meester Hendrick Goltzius. Afkomstig uit een katholiek en artistiek milieu, verbond hij families binnen de kunstwereld; zo werd zijn zus Maria later de schoonmoeder van Gabriel Metsu. Zijn sociale kring was even rijk als intellectueel, met vriendschappen zoals die met de priester en musicoloog Jan Albertszoon Ban, wiens gedichten door de Haarlemse componist Cornelis Padbrué op muziek werden gezet. Hoewel hij pas in 1632 officieel lid werd van het Haarlemse Sint-Lucasgilde, was hij als schilder al tien jaar actief. Zijn nalatenschap als docent leeft voort via zijn leerlingen, waaronder Gerbrand Ban, Nicolaes Pietersz Berchem, Egbert van Heemskerck en Dirck Helmbreeker.
In 1618 ondernam vader en zoon een reis naar Antwerpen om met Peter Paul Rubens te onderhandelen over de verkoop van zijn schilderij "Daniël in de leeuwenkuil". Dit werk vond via de Engelse ambassadeur in de Republiek, Sir Dudley Carleton, uiteindelijk zijn weg naar koning Charles I. De Grebber ontving niet alleen in Haarlem belangrijke opdrachten, maar werkte ook voor stadhouder Frederik Hendrik. Zijn hand was zichtbaar in de decoratie van Huis Honselaarsditeit in Naaldwijk en het Paleis Noordeinde in Huis ten Bosch in Den Haag. Daarnaast schilderde hij altaarstukken voor kerken in Vlaanderen en voor schuilkerken in de Republiek, en mogelijk werkte hij zelfs voor Deense opdrachtgevers.
Pieter bleef ongehuwd en woonde vanaf 1634 tot aan zijn dood in het Begijnhof van Haarlem.
Naast zijn historiestukken vervaardigde De Grebber talrijke portretten; bovendien zijn er veel tekeningen en enkele etsen van zijn hand bewaard gebleven. Door een unieke synthese van diverse invloeden — waaronder het Utrechtse caravaggisme, Rubens en Rembrandt — ontwikkelde hij een zeer persoonlijke stijl. Samen met Salomon de Bray vormde hij de voorloper en het eerste hoogtepunt van de school van het "Haarlems classicisme", gekenmerkt door een georganiseerde helderheid en lichte tinten.
In 1649 schreef De Grebber het traktaat "Regulen welcke by een goet schilder en teyckenaar geobserveert en achtervolght moeten werden". In dit geschrift zet hij de elf belangrijkste regels uiteen die volgens hem door classicistische schilders strikt nageleefd moesten worden. Hoewel de classicisten niet blindelings aan dergelijke regels gebonden waren, vormden ze wel degelijk een leidraad. Bijna al deze regels zijn ontleend aan Karel van Manders maniëristische Schilder-boeck, waarin de historiestuk werd gepresenteerd als het hoogste genre binnen de artistieke hiërarchie.
Media gerelateerd aan Pieter Fransz. de Grebber op Wikimedia Commons

meer...